27. Kitap Vitrini – Aralık Sayısı

Hazırlayan: Esra Nur Akbulak


1

Kültürel Çalışmaları Anlamak
Michel Bourse,
Halime Yücel
İletişim Yayınları

İngiltere menşeili “kültürel çalışmalar” alanının ülkemizde ve tüm dünyada geçmişe oranla çok daha fazla mesele edinildiği, bu alana hangi içeriklerin ve temaların dâhil edilip edilmeyeceğine ilişkin tartışmaların yoğunlaştığı bir dönemde İletişim Yayınları oldukça önemli bir çalışmayı okurlarının ilgisine sundu. Galatasaray Üniversitesi’nin iki değerli hocası; Michel Bourse ve Halime Yücel, kültürel çalışmaların politik arenada neye tekabül ettiğini sorunsallaştırarak başlıyorlar çalışmalarına. kültürün ideolojik bir aygıt olarak varlık sahasını ve kapsamını Althusseryan bir perspektifle ele almakla birlikte kültürün “sıradan” ve “sıra dışı” arasında sürekli değişen pozisyonunu değerlendiriyorlar. “Alt kültür, popüler medya, popüler müzik, giysi ve spor”a ilişkin tartışmalar günlük pratikler üzerinden tartışılırken eleştirel ve disiplinler arası bir bakış açısıyla günlük hayatın tüm bileşenleri üzerinde düşünülmeye değer birer unsur olarak okurun dikkatine sunuluyor. Çokkültürlü bir toplumun ne şekilde mümkün olabileceğinin, egemen kültürlerin belirleyiciliğinin ve bir anlamda altkültür gruplarına uyguladıkları sembolik şiddetin gündelik hayatın sosyolojisinin yapılarak ele alındığı kitap, kitle kültürü ve alımlama estetiğine ilişkin de derinlikli bir bakış açısı sunuyor. Bugün Kültürel Çalışmalar alanının bu denli rağbet görme sebebinin bizzat egemen kültürlerin “dışlanmış” ve normların dışında kalan kültür gruplarına yönelik yarattıkları tehlikeden kaynaklandığı iddiası, kitabın ana akslarından birini oluşturmakta. Bu alanın son derece politik bir şekilde toplumsal ve siyasi aktörler üzerindeki etkisini gözler önüne seren kitap, çokça tartışmaya açılan fakat üzerine net bir şeyler söylemenin güç olduğu bu alana dair önemli bir boşluğu doldurmayı başarıyor.


2

Freud Bu İşe Ne Derdi?
Sarah Tomley
Çev. Devrim Çetinkasap
İş Bankası Yayınları

Günlük hayatınızdaki kıyafet tercihinizden, orta yaş krizinizde peyda olan hobilerinize dek neyi niçin yaptığınızı, neden şiddetle yapmak konusunda ısrarcı olduğunuzu her konuda söyleyecek sözü olan birine sormak hayatınızı ne denli rahatlatırdı kim bilir. Psikolojinin temel ilkelerini merkeze alan bu kitapta eylemlerimizin nedensel arka planlarını çözümlemeye ve bu sayede eylemlerimize, kararlarımıza, arzu ve isteklerimize anlam vermeye bir adım daha yaklaşıyoruz. Neyi niçin yaptığımıza ilişkin bir anlamlılığın kendi hayatlarımızı yaşarken kazandıracağı içgörüyü göz ardı edemeyeceğimizin altını çizen yazar Sarah Tomley, Freud Bu İşe Ne Derdi? başlığıyla çıktığı yolda kendi sözünü söylemekten de kaçınmıyor.


3

Kadınlık Daima Bir Muamma
Ayşegül U. Günaydın
Metis Kitap

Osmanlı Devleti’nin son dönemlerinde yazılmış ilk kadın romanlarından biri olan Zafer Hanım’ın Aşk-ı Vatan kitabı, sosyolojik ve edebî bir tartışmanın temel malzemesi olarak çıkıyor karşımıza. Tanzimat’la birlikte yaşanan siyasi değişimlerin Şerif Mardin’in de ifade ettiği gibi kadının toplumsal hareketliliğinde sahip olduğu önemi sunması bakımından hem içeriği hem yazarı itibariyle oldukça önemli bir kitabı masaya yatırıyor Ayşegül Utku Günaydın. Siyasi arenada kadın hareketlerinden söz edebileceğimiz bu dönemde kadın yazarların dergi ve gazetelerde de çalışıyor olması toplumsal iklimin yanı sıra kültürel iklimin değişimine ilişkin de çok fazla ipucu barındırmakta.


4

Eleştirel Düşünme İçin Bir Rehber
Vincent Ryan Ruggiero
Çev. Çağdaş Dedeoğlu
Alfa Yayınları

Bilhassa gençlerin eleştirel düşünmeyle birlikte gündelik hayata ilişkin akıl yürütebilme becerisi kazanmasını hedefleyen Ryan Ruggiero, yola çıktığı bu fikirle felsefeyi, soyut ve metafiziksel meseleleri somutlaştırmaya yönelik de bir zihin haritası sunuyor. Kitap, somut anlamda bir okurluk tecrübesi kazandırmanın yanı sıra dünyayı okumaya yönelik de bir rehber olma özelliği taşıyor. Bilgi edinme yöntemleri sağlıklı olmadığı takdirde edinilen bilginin düşünceye ve düşünme biçimine bir katkı sağlamayacağı fikriyle yola çıkan yazar, okuma ve tecrübe etme pratikleri üzerine de metodolojik bir perspektif sunarak yola çıkarken güttüğü amaca sadık kalıyor.


5

Gerçekleşmeyen Gerçeklik: Don Kişot İlkesi
Michel Onfray
Çev. Aytekin Karaçoban
Everest Yayıncılık

Yolculuğa Övgü, Filozofların Karnı, Bir Putun Alacakaranlığı kitaplarıyla okurlarıyla buluşan Fransız düşünürün son kitabı Gerçekleşmeyen Gerçeklik: Don Kişot İlkesi, Everest Yayınları’ndan çıktı. Yazar Cervantes’in tersine çevirmeyle şövalyeliği alay konusu yapıp edebiyat tarihinde hem biçim hem içerik bakımından çığır açtığı kitabı Don Kişot’u merkeze alarak, “Donkişotluk” kavramı üzerinden gerçekliği mümkün olmayan gerçeklik üzerine uzun soluklu bir tartışma yürütüyor. Gerçekliğin kaygan zemininden okur pozisyonunun da nasibini aldığı bir düzlemde, tarihsel bir periyodu felsefi tartışmasının merkezine alıyor yazar. Don Kişot’un düşünceyi dil aracılığıyla döktüğü zemini, şeylerden daha gerçek bulan Michel Onfray, Don Kişot’u sembolik bir Platoncu olarak ele almaktadır. Görünendense hayal edilenin, herkesin gördüğündense kendi hayal ettiğinin mutlak gerçekliği temsil ettiğini düşünen Don Kişot, bu anlamda derin bir felsefi tartışmanın kapılarını aralamaktadır. Edebiyatın zihinsel ve biçimsel dönüm noktalarından biri olan Don Kişot romanı, felsefî üretim için de elverişli perspektifler sunuyor okurlarına.


7

İstanbul Anıları
Hagop Mintzuri
Çev. Silva Kuyumcuyan
Aras Yayıncılık

Ermeni edebiyatının katkılarıyla İstanbul’u tarihsel bir mekân olmanın ötesinde çokrenkli, çokkültürlü hayatıyla bambaşka şahitlerin tuttukları notlarla, hafızalarındaki işaretlerle tanıma imkânımız da artıyor günbegün. Aras Yayıncılık bir kitabı daha –Hagop Mintzuri’nin 1897 ve 1940 yılları arasındaki dönemde, İstanbul’da biriktirdiği anılarını– okurlarla buluşturdu. Beşiktaş ve Hisar sokaklarında geçen tüm hikâyeler, yirminci yüzyıl başlarında İstanbul’da yaşayan bir esnaf çocuğunun gözünden naif bir dikkatle yakalanmış gözlemlerin inceliklerini ve renklerini barındırıyor. İki bölüme ayrılan kitabın ikinci yarısınıysa Cumhuriyet sonrasında dönüşen İstanbul hatıraları oluşturuyor.


8

Sağlık Hastalığı: Güncel Bir Sendrom
Carl Cederström, Andre Spicer
Çev. Erdem Gökyaran
YKY

Günümüzde bir takıntıya ve sınıfsal işarete dönüşen sağlıklı beslenmenin insan hayatına ve yaşam kalitesine olan etkisinin incelendiği bu kitapta okur bir tersine çevirmeyle karşı karşıya kalıyor. Sanılanın aksine sağlıklı beslenme taassubunun bireyi fizyolojik ve psikolojik olarak daha sağlıklı kılmadığı fikriyle yola çıkan Cederström ve Spicer, tam tersine bu takıntının bireyin narsistik eğilimlerini kuvvetlendirdiğini ve anksiyete seviyesini de artırdığı yönünde bir tez sunuyor. Sağlık hastalığının ideolojiden ayrı düşünülemeyeceğinin savunusunun ana fikri teşkil ettiği kitapta, bir dayatmaya dönüşen sağlıklı yaşam fikrinin biyo-ahlak hususunda sebep olduğu sakıncalar da birçok açıdan tartışmaya açılıyor.


6

Yalnızlığın On Bir Hali
Richard Yates
Çev. Yasemin Akbaş
Yüz Kitap

Dünya edebiyatının önemli kurmaca eserlerini çevirerek Türk okurlarla buluşturan Yüz Kitap, Richard Yates’in Amerikan Rüyası çemberinin dışında kalmış karakterlerinin portrelerini sunduğu kitabını okurlarla buluşturdu. Savaş sonrası New York’unun “küçük insan”ını sessiz hikâyeleriyle resmediyor.


8

Dinsel Deneyimin Çeşitleri: İnsan Doğası Üzerine Bir İnceleme
William James
Çev. İ. Hakkı Yılmaz
Pinhan Yayıncılık

William James’in “Doğal Teoloji” ve “Doğal Din” üzerine verdiği dersleri kapsayan bu kitap, konusunu sıradan insanlardan, gündelik hayatta karşılaşması muhtemel patolojik vakalardan, hastalara ait mektuplardan ve günlükler üzerinden oluşturuyor.


8

Sinema Estetiği: Gerçeklik ve Hakikat
Selçuk Ulutaş
Hayalperest Yayınevi

Platon’dan Deleuze’a kadar felsefe tarihinde tartışılagelmiş sinema ve alımlama estetiğini merkezine alan Selçuk Ulutaş, görsel algıdan temsiliyet meselesine birçok meseleyi gündemine alıyor kitabında. Estetiğe yönelik felsefi temsillerin tartışmasının yanı sıra sinematografiye dair de önemli tartışmalar yürütüyor Sinema Estetiği kitabında.

Bu yazı Arka Kapak dergisinin 27.sayısında yayınlanmıştır.

Devamını Oku...